Czy autoklaw medyczny musi być wyposażony w drukarkę termiczną?

Czy autoklaw musi mieć drukarkę czy port USB wystarczy?
Po co autoklaw zapisuje dane z procesu sterylizacji i czy należy je archiwizować?
Port USB czy karta SD – jaki sposób zapisu danych jest lepszy?

W ofercie naszego sklepu znajdują się autoklawy marki Tinget wyposażone zarówno w port USB, jak i drukarkę termiczną, oraz autoklawy marki Enbio, które posiadają wyłącznie port USB. Część Klientów zastanawia się więc, skąd ta różnica – dlaczego w jednych autoklawach drukarka jest, a w innych jej nie ma. A co za tym idzie: czy jest ona obowiązkowym elementem wyposażenia, czy jedynie opcją dodatkową?

Wyjaśnienie jest dość proste – przed rokiem 2010 część autoklawów w ogóle nie posiadała żadnego systemu rejestracji procesu. Przykładem mogą być popularne na polskim rynku urządzenia, takie jak Reverberi Baby czy MELAG 15 EN Melatrionic. W takich przypadkach operator prowadził dokumentację ręcznie – w zeszycie lub na karcie sterylizacji, zapisując datę, wsad, program czy czas trwania cyklu.

Bardziej zaawansowane urządzenia, jak Getinge HS-22 czy MELAG Vacuklav, oferowały możliwość podłączenia zewnętrznej drukarki – była to jednak opcja dodatkowa, a nie standard. Z tego samego powodu również autoklawy Tinget produkowane przed 2010 rokiem mogły być doposażone w drukarkę jako element opcjonalny.

Przełom nastąpił w 2010 roku, kiedy Tinget wprowadził drugą generację autoklawów wyposażonych w port USB, umożliwiający cyfrowy zapis danych. Jednocześnie nadal oferowano możliwość podłączenia drukarki termicznej – rozwiązania cenionego przez wielu użytkowników. W kolejnej generacji (od 2013 roku) wszystkie autoklawy Tinget standardowo wyposażono zarówno w port USB, jak i drukarkę termiczną. Jest to jednak ukłon w stronę użytkowników, a nie wymóg wynikający z przepisów.
 

Unijne rozporządzenie MDR 2017/745, stanowiące podstawę prawną w zakresie wyrobów medycznych, nie nakazuje „drukowania każdego cyklu”, ale wprowadza obowiązek monitorowania, dokumentowania i zapewnienia identyfikowalności procesów sterylizacji. W praktyce oznacza to konieczność posiadania dowodów potwierdzających prawidłowy przebieg każdego cyklu – od zapisów generowanych przez autoklaw, przez testy kontrolne, aż po dokumentację serwisową i kontrole zewnętrzne (np. Sanepid).

Archiwizacja tych danych to nie tylko obowiązek, ale również realne zabezpieczenie – szczególnie w sytuacjach spornych, np. w przypadku roszczeń ze strony pacjentów. Z tego względu drukarki termiczne stopniowo ustępują miejsca rozwiązaniom cyfrowym (USB, karta SD), które są trwalsze i znacznie wygodniejsze w archiwizacji. W praktyce łatwiej przechowywać i przeszukiwać pliki niż setki papierowych wydruków.

Obecnie drukarka termiczna w autoklawie pełni raczej funkcję uzupełniającą – szybki podgląd cyklu lub dodatkowy wydruk „tu i teraz”. Kluczowe znaczenie ma natomiast cyfrowa archiwizacja danych.

Pozostaje pytanie: USB czy karta SD?
Z naszych obserwacji wynika, że częściej wybieranym rozwiązaniem jest port USB. Pendrive to nośnik bardziej powszechny, łatwy do wymiany, kopiowania i tworzenia kopii zapasowych. Karty SD również spełniają swoją funkcję, jednak są rzadziej stosowane w codziennej pracy.

Ostatecznie wybór zależy od preferencji użytkownika – oba rozwiązania zapewniają skuteczną archiwizację danych, jednak to USB stało się dziś rozwiązaniem najbardziej rozpowszechnionym.